Griffierecht omhoog? Kijk eerst naar de wetgeving!
woensdag 29 februari 2012 17:08 PDF Afdrukken E-mail
Geschreven door Marit Muller-van Zeijl   
Het kabinet wil de griffierechten verhogen en heeft daar twee redenen voor. De rechtspraak moet meer betaald worden door degenen die daar gebruik van maken, oftewel wie het in zijn hoofd haalt om naar de rechter te stappen betaalt de rekening. De tweede reden is dat de verhoging van griffierechten noodzakelijk is om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. In het regeerakkoord is namelijk vastgelegd dat er € 240 miljoen op jaarbasis moet worden bespaard op civiele en bestuurszaken. Ik vraag me af of dit niet de omgekeerde wereld is.

Zouden we onszelf niet eerst de vraag horen te stellen of de rechtspraak wel gebruikt wordt op de manier waarvoor deze bedoeld is? En als we een weg vinden om dat te veranderen, is de aangekondigde verhoging van het griffierecht dan nog wel nodig?

Laatst viel mijn oog op een uitspraak van gerechtshof Den Haag. De rechters beslisten in het voordeel van een holding die het niet eens was met de opgelegde navorderingsaanslagen omzetbelasting van in totaal € 525.000. De inspecteur - laat ik hem voor het gemak Jaap noemen - had het nakijken. Jaap had namelijk zijn huiswerk niet goed gedaan. Sterker nog, Jaap had klakkeloos navorderingsaanslagen opgelegd zonder zich te verdiepen in de hoogte van de bedragen en zonder zich af te vragen of de holding in kwestie mogelijk vrijgestelde diensten leverden. Want in dat geval was de holding helemaal geen btw verschuldigd.

Had Jaap zijn huiswerk wel gedaan dan had hij dit allemaal vooraf kunnen weten en had de rechter er nooit aan te pas hoeven komen. Jaap heeft de zaak schouderophalend afgedaan met de verklaring dat hij beseft dat hij zich bij het vernietigen van de naheffingsaanslagen heeft neer te leggen. Tegen Jaap zou ik willen zeggen: dit is niet waar de rechtspraak voor bedoeld is en dit soort acties maken de rechtspraak onnodig duur en de wachttijden onnodig lang.

Nu is Jaap niet de enige inspecteur die de rechter voor zijn karretje spant. Ook burgers en bedrijven schakelen de rechter soms wat te snel en te gemakkelijk in. Het verschil is echter dat burgers en bedrijven in dat geval de kosten en griffierechten zelf betalen, terwijl Jaap dat niet hoeft. Want daar draait de belastingbetaler in het algemeen voor op.

Verhoging van het griffierecht is helemaal niet nodig als alle partijen in een geschil al in de beginfase tot een oplossing komen. En dat kan gewoon met gezond boerenverstand, contact van mens tot mens en zonder starre houdingen en dubbele agenda’s. De rechter hoeft daar helemaal niet voor aan te pas te komen en als het allemaal niet loopt dan is mediation mogelijk een oplossing.

Nu vindt minister Opstelten van Veiligheid en Justitie dat de gang naar de rechter de eigen verantwoordelijkheid is van de belastingbetaler. De belastingbetaler zal zelf een afweging moeten maken tussen het griffierecht en de overige proceskosten aan de ene kant en het belang van de zaak aan de andere kant.

Ik vind dit wat te makkelijk. Want een groot deel van de rechtszaken zijn het gevolg van onduidelijkheden in de verschillende wetten. Niet voor niets geven leden van de D66-fractie tijdens de behandeling van het wetsvoorstel verhoging griffierechten aan dat het aantal zaken stijgt door de toenemende complexiteit van regelgeving. En dat is toch echt de verantwoordelijkheid van de overheid die niet kan worden afgeschoven op burgers en bedrijven.

Zou de overheid er niet goed aan doen om eerst de wetgeving te verduidelijken en te vereenvoudigen om pas daarna een afweging te maken of het verhogen van het griffierecht nog wel noodzakelijk is? Door de wetgeving op een groot aantal punten te verhelderen weten alle partijen beter waar zij aan toe zijn en zullen er in de toekomst veel minder rechtszaken volgen. Een bezuiniging van € 240 miljoen is dan wellicht helemaal niet nodig.

Deze blog is ook geplaatst op het mkb-platform Plein+

 
® 2011 FiscaalvoorU | Ottergraaf 7 | 5032 EC TILBURG | Telefoon: 013-5920442